Herberger Walery (1562—1627), kaznodzieja i
pisarz reformacyjny, narodowości niemieckiej. Był synem
kuśnierza we Wschowie, która w latach 1552—5 przyjęła
reformację i później pielęgnowała przyjazne stosunki z
ewangelikami reformowanymi i braćmi czeskimi. Ukończył
szkołę łacińską w mieście rodzinnym, następnie w latach
1579—82 słynną szkołę w Kożuchowie. Dzięki stypendium
wschowskiemu mógł rozpocząć studia uniwersyteckie we
Frankfurcie nad Odrą i Lipsku, gdzie uzyskał bakalaureat. W r.
1584 powołano go na stanowisko nauczyciela szkoły łacińskiej
we Wschowie, w r. 1590 powierzono mu diakonat parafialny. Od 1
stycznia 1599 r. był pierwszym kaznodzieją wschowskim w parafii
liczącej ok. 6 000 osób. Gdy w r. 1604 oddano katolikom
kościół parafialny, ewangelicy nabyli 2 domy przy "Bramie
polskiej", które połączono i adaptowano do odprawiania
nabożeństw. Herberger nazwał nowe pomieszczenie
"Kripplein Christi" (Jasełeczkami Chrystusa); ta nazwa
przeszła do historii Wschowy. Herberger był kaznodzieją i
płodnym pisarzem religijnym. W czasie zarazy w r. 1613, która
pochłonęła 2000 ofiar, niósł pomoc biednym. W tym roki
powstała jego pieśń z akrostychem jego imienia: Valet
will ich dir geben, przełożona kilkakrotnie dla
polskich śpiewników ewangelickich. Spod pióra Herbergera
wyszło wiele dzieł o bardzo różnorodnej tematyce. Pisał
zarówno postylle (np. Die Evangelische Hertz-postille, Lipsk
1631 2 tomy), medytacje religijne, komentarze do psalmów,
kazania pogrzebowe i pamiątkowe, a także rozprawki treści
historycznej. Utwory Herbergera pojawiały się w druku aż do
połowy XIX w. Kazania Herbergera są aktualizujące, ludowe,
obrazowe. Styl ich jest jędrny, wyrażenia często drastyczne,
jego postylle wywarły wpływ na ks. Samuela Dambrowskiego.
Polski Słownik Biograficzny, Tom IX, zesz. 3